Renkum – Over geboortegrond, vervreemding en heimatkriebels.


De plaats waar je bent geboren, het dorp waar je bent opgegroeid, "Your hometown", "die heimat", geeft dat kriebels? Zelf ben ik dol op heimatliederen die het prachtige dal, de blauwe rivier, de bergtoppen, het verlangen en de oude mannetjes op het bankje in het park beschrijven.

Het dorp waar je bent geboren en men je nog kent en waar je naar terugkomt en begraven wil worden. Maar dan moet het wel in het Schwarzwald of de Allgau liggen. Ik ben wat dit betreft een romanticus. Maar vooral bij anderen krijg ik die kriebels. Bij mijn eigen geboortegrond voelde ik niets, tot voor kort.


Mijn geboortedorp is Renkum

Daar ben ik in 1958 geboren. Renkum was een fabrieksdorp met 10.000 inwoners
,waar 2000 mensen (vooral mannen) werkten voor de papierfabriek Van Gelder. Het ligt aan de Rijn, 10 km ten westen van Arnhem. We woonden in de drukke Dorpsstraat met haar bussen en doorgaand verkeer tussen Arnhem en Wageningen (de rondweg om het dorp was er in 1969 pas) en later tegenover de fabriekstraat. Mijn moeder woont daar nu nog.

Ik heb daar heel wat afgescharreld in de bossen, met allerlei vormen van speurtochten, kastanjes- en paddestoelen zoeken. Ik heb er gevist in het gat van Campman, het gat van Van Gelder bij de oude pont, de Noordberg. Ik liep bij de steenovens te struinen en als 9 jarige liepen we op woensdagmiddag trots door het dorp met een stok volgehangen met in die steenoven gevonden -gebruikte- condooms. Belletje trekken, katapults, besjes schieten, voetballen tegen een muur. Alle normale dingen heb ik gedaan. Veel friet en kroketten gehaald ook, bij Roose en het Smulhoekje.   

Op de basisschool de Wilhelminaschool verveelde ik me, was snel afgeleid en droomde weg, lette niet op, ging klieren. Een vorm van ADHD in combinatie met een vorm van leeftijdgebonden hyperintelligentie?
 

Loskomen en wegggaan                                   

Ik kwam al vrij snel "los" van mijn geboortegrond. Ik ging in 1970 al naar de brugklas van het Christelijk Streeklyceum in Ede. In Renkum had ik nog wel enkele vriendjes, maar dat werd vanaf 1972 minder. Door wat onaangepast gedrag werd ik in een klas vol Edenaren, Luntenaren en Barnevelders geplaatst en dat waren in die tijd ook mijn vrienden. Ik was nog wel even actief bij de korfbalclub DKOD. Maar vooral toen ik 18 was en naar de HEAO in Arnhem ging, geloofde ik het wel qua dorp. Ik was de enige die naar de HEAO ging, en keek ook wat neer op het in. mijn ogen wat simpele fabrieksdorp.

Ver weg – Zeist

Toen ik 22 was ging ik, na HEAO en militaire dienst, in Zeist wonen. De band met de geboorteplaats Renkum bestond alleen uit bezoek aan mijn ouders en een enkele tante en oom. Ik bezocht regelmatig de FC Wageningen. Een hele enkele keer met mijn vader. Meestal stonden mijn ome Gert Scheffer en oom Adri op tribune. Een enkele keer ging ik naar mijn oude vereniging DKOD. Ik voelde me dan ontheemd en deed geen enkele moeite te investeren in de oude contacten. Alles speelde zich af in Zeist. Sport, verenigingen, werk, politiek en ik werd zelf supporter van FC Utrecht en ook Ajax.

Ik reisde heel Europa door. Het op zich prachtige landschap met de rivier de Rijn, stuwwallen, beekdalen en bossen van de Veluwezoom zag ik wel aan me voorbijglijden, maar het deed me niet zo veel. Ik ging er voetstoots vanuit dat alles in Zeist e.o. beter, normaler, ontwikkelder, cultureler en mooier was. Later ging ik stiekem wel de schilderijen van o.a. H.A. van Ingen (de koetjesschilder) en Th. de Bock waarderen, die prachtige koeien in uiterwaarden schilderden. 

Nu,  de mildheid

De laatste tijd kom ik weer wat vaker in het dorp, meestal op dinsdag en soms in het weekend. Ik overdenk dan mijn zonden. Ik kijk de mensen op straat aan. Zijn er oud klasgenoten bij? Oud klasgenoten heb ik al 38 jaar genegeerd of eigenlijk dat niet eens. Ik heb ze nooit gezien, was er totaal niet op gericht. De drukke straat is al enige tijd voetgangersgebied en er zijn zelfs een Hema en een Scapino bijgekomen. Het dorpsplein is tegenwoordig heel aardig met een terras. De AH is vernieuwd en er zijn appartementencomplexen.

Soms maak ik een ommetje en ga ik via Bennekom richting snelweg. Ik rijd dan de oude route die ik vroeger met de fiets nam naar het Streeklyceum in Ede. Ik kijk naar de bossen, naar het bejaardenhuis Dennenrust waar ik als 16 en 17 jarige vakantiewerk deed. Ik zie de aftandse flats van de Bergerhof, die ik als 8 jarige scholier 42 jaar geleden bewonderde (ze worden afgebroken). Afgelopen weekend keek ik in de gemeentegids van Renkum. Ik zag de hoofden en namen van gemeenteraadsleden, een enkele kende ik heel vaag. 

Het dedain dat ik vroeger wat had is sinds kort totaal weg. Wat zal dat zijn? Gewoon de leeftijd (50 nu) zou kunnen. Waarom ben ik in Renkum geboren en iemand anders in Zwijndrecht, Schin op Geul of zelfs Zoetermeer? Is het iets basaals in mijn hoofd dat aangeeft dat in wezen iedereen een simpele dorpeling is. Of gewoon inzicht, het inzicht dat gewone dorpse simpelheid eigenlijk het beste is, dat mensen die in het dorp blijven het meest gelukkig zijn net als de oude mannetjes bij de dorpspomp, dat elke vorm van dedain of grootsteeds elitair gedrag slechts lucht is, een tijdelijk vulling, een vacuum in een bepaalde levensfase.

Afgelopen zondag, 11 januari jl. was ik er weer. Ik ben wel driemaal langs de ijsbaan gereden en heb er even stilgestaan. De baan was anders geveegd dan vroeger en ik zag geen bekende gezichten. Zelf ben ik niet veel veranderd, maar niemand herkende mij.
        

   

  

Advertenties

Over renescheffer

Twitteraar, blogger, Italie, Spanje, Vitesse, FC Wageningen, columnist, Vkblog. Zeister Magazine, Male model, PvdA, voetbal, reizen, ambtenaar, eten, politiek, Zeist.
Dit bericht werd geplaatst in rene-vkblog-2008-09. Bookmark de permalink .

22 reacties op Renkum – Over geboortegrond, vervreemding en heimatkriebels.

  1. lebonton zegt:

    ik ken dat gevoel.
    met genoegen bezoek ik soms de straat en buurt waar ik opgroeide.
    het valt me vooral op dat je dingen ziet, die je nooit zag.
    en ja, dat is leeftijd in al haar facetten.

  2. Mo zegt:

    Je treft me.
    Ik ben al een hele tijd van plan, maar ik durf niet goed, om naar het geboortehuis van mijn kinderen te gaan en wat aarde uit de tuin te vragen voor in de plakboeken die ik mijn kinderen ooit wil geven.

  3. cor zegt:

    mijn geboortegrond was een een ziekenhuis in Groningen en dat staat er niet meer;maar m’n vroege jeugd speelde op de NoordVeluwe en daar voelt het voor mij zo

  4. coby zegt:

    ben vorig jaar met Zilvertje terug naar Edam geweest, waar we beiden veel herinneringen hadden liggen. Het maakte meer los bij me dan ik had kunnen vermoeden. Ik ging letterlijk terug in de tijd, zo voelde het. Maar ik verdween er ook niet helemaal in. Het was waardevol.
    hartelijke groet, Coby

  5. PACO PAINTER zegt:

    Ik ken het gevoel. Komt inderdaad pas rond je 50ste.Daarvoor heb je andere dingen aan je hoofd die allemaal belangrijker lijken

  6. ceesincambodja zegt:

    Ja ja. Ook ík ken dit gevoel maar al te goed. En het verdriet me soms dat mijn geboortedorp nu 10.000 kilometer ver stil ligt te dromen en mij oude klasgenoten een voor een…

  7. Thera zegt:

    Het oude ziekenhuis in het naarste plaatsje van Nederland: Velp, maar dat komt door de rotschool die er staat. Daar ben ik geboren. In Dieren opgegroeid. Ik wist niet hoe snel ik er weg moest komen. Het is altijd met een gevoel van blijde opwinding wanneer ik er heen ga en met een gevoel van opluchting wanneer ik er weer uit weg rij.
    Met mijn geboortegrond heb ik niets meer dan dat mijn vader daar begraven ligt.
    En tutto il mondo è un paese.http://www.youtube.com/watch?v=cfiPKNyEvaY

  8. peter louter zegt:

    Het landschap van je jeugd, bepaalt denk ik voor een deel je identiteit en referentiekader.
    Mijn geboortedorp heb ik op mijn negentiende verlaten. Mentaal heb ik dat pas zo’n veertig jaar later gedaan in de zin dat de verbondenheid heeft plaatsgemaakt voor een herinnering.
    Het landschap blijft echter onlosmakelijk aan me verbonden in de zin dat een omgeving die daar op lijkt me blijft aanspreken. Verder koester ik natuurlijk, net als jij, een aantal verhalen uit mijn jeugd zoals de op vroege leeftijd gestarte rookclub die bijeenkwam in de klokketoren van de kerk. De veiligste plaats in het dorp om ongezien te blijven.
    Heb jij iets met rivierlandschappen?Reactie is geredigeerd

  9. Hiraeth zegt:

    Mooi blog. Vooral de zachte, herkenbare melancholie onder ‘Nu, de mildheid’ raakt me.
    Misschien trekt men uiteindelijk terug naar zijn geboortegrond omdat de jeugdervaringen zo intens (en in vele gevallen vormend) zijn. Of misschien is het de rust die komt op het moment dat de hektiek van het opbouwen van een ‘eigen’ leven grotendeels voorbij is. Of…
    Maar misschien is het niet zozeer belangrijk te weten waarom; is het ‘weten’ zelf de echte vondst.
    Ik wens je nog veel mooie fietstochtjes.

  10. MetaMama zegt:

    Opgegroeid tussen de Maas en de Waal kijk ik bij elke brug nog of het water hoog staat. Dat zit er voor altijd ingebakken. Mijn hart springt op als ik de dijk oprijd, ik hou zo van dat wijdse landschap. (http://www.frankdekkers.nl maakt er mooie schilderijen van.)
    Met mijn geboortedorp heb ik niet veel, nooit gehad, kan me niet goed voorstellen dat het anders wordt als ik de vijftig passeer, maar wie weet, ik geef het een kans 😉

  11. Linda zegt:

    Mooi blog. Herkenbaar ook, ik trek steeds meer richting geboortegronden.

  12. rachel schrijft zegt:

    Mooie bijdrage. Zelf heb ik weinig herinneringen aan mijn geboortedorp, maar ik kan me iets voorstellen bij het verlangen naar de plaats waar je bent opgegroeid. Vooral wanneer je daar gehecht bent en niet slechts een passant was.

  13. hippo zegt:

    mooie overpeinzing Rene.
    volgens mij is er ook wel een relatie met de geboorte en het opgroeien van jouw dochter
    gr. hippo

  14. Rene Scheffer zegt:

    Lebonton….de leeftijd dus, dat dacht ik al. Ik zag u op de foto en u leek me een tevreden mens.
    Mo…Thanks, mooie actie, die ze op termijn zeker zullen waarderen
    Cor …Noord Veluwe en toen naar de grote stad
    Coby…heb je blogs erover gelezen, mooi.
    Paco…zo is dat, je gaat veel dingen relativeren.
    Cees in C…in jouw geval kan ik me dat helemaal voorstellen.
    Thera….Ow, die hoek. Dieren, daar korfbalde ik als 10/11 jarige tegen De Rivalen (geloof ik)
    Jij lijkt me een zwerver qua woonplaatsen.
    Peter L…zelfs je reactie heeft de kwaliteit van een goed blog; ja, ik heb eerder een rivierenblog geschreven. Ik moet in een vreemde plaats ook altijd direct naar het strand, de kade of de haven.
    Hireath….Thanks en goed dat ik je raak. Ik wilde mijn gevoel verwoorden op een voor anderen herkenbare manier.
    Meta mama….Ow die hoek! Grappig. Ik kijk ook altijd nog mijn ogen uit op de bruggen.
    Morgaine….Dacht ik al je bent tamelijk aards, dicht bij de natuur, de elementen geloof ik.
    Rachel….wat een eer op de vooravond van je “nog 1 jaar en dan 40 – dag” 
    Hippo….kweet nie, zou kunnen. Met Rozanne ben ik nog niet zo ver dat ik ze koppel aan een gebied of plaats; ze is zich al wel bewust van Zeist en kent al adres en huisnummer.

  15. Klaverblad zegt:

    Ook "in den vreemde" met veel genoegen gelezen.
    Introspectie en nostalgie in een heerlijke mix.

  16. Rene Scheffer zegt:

    KB…Vereerd dat ik ook in het buitenland wordt gelezen door je. "Introspectie en nostalgie.." Mooie benaming, had er nog niet zo over nagedacht. Klopt wel.

  17. gala zegt:

    die vraag die je stelt…. misschien heb je een bepaalde leeftijd nodig om de dorpsmentaliteit aan te kunnen 😉

  18. Andre zegt:

    Beetje een trip down to memory lane, denk dat om diverse redenen het goed aanvoelt: o.a. gevoel/ervaring van puurheid, veel ervaringen zijn daar voor de eerste en dus meest pure vorm beleeft. Ook was de wereld als kind veel kleiner en om die reden overzichtelijker wat geborgenheid en zekerheid met zich meebracht. Later als jong volwassen heb je er geleerd om jezelf te ontwikkelen door een verdere studie of anderszins wat je een gevoel van zelfvertrouwen en kracht meegaf. Al met al waarde die je jezelf ‘daar’ hebt aangeleerd en dus mooi zijn om op een verloren zondag terug naar toe te keren. Wel een puntje van aandacht; onbewust hebben de meeste de neiging om selectief te herinneren; mooi wordt mooier en slecht wat minder slecht 😉 Degene die zich van dat laatste wel bewust zijn keren vaak ook niet meer terug….

  19. fred van der wal zegt:

    IK ben ook geboren in Renkum!

  20. Rene Scheffer zegt:

    Andre…..mooie reactie, wijze woorden
    Fred vdW… Had ik al ergens gelezen. Ik ken verder weinig bekende Nederlanders die er geboren zijn. Nol Hendriks, de suikeroom van Roda JC.

  21. fred van der wal zegt:

    Roda JC? Foeballe is voor domoren. Foeballers hebben hun hersens in hun achterpoten zitten.

  22. Maureen zegt:

    goede dag.
    ik zag dat u op het Streeklyceum heeft gezeten.
    u zal het nu vast raar/vaag vinden van wat ik u ga vragen
    kunt u zich nog wat herinneren van die tijd op het Streeklyceum, ik moet namelijk voor mijn examen de geschiedenis van mijn stage plek schrijven. dat is dus nu Het Streek..
    ik hoop echt dat u mij kunt helpen.
    vr gr Maureen
    e-mail: M_aureen@hotmail.com

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s