Het ultieme blog over “Zeist”


Wat is Zeist eigenlijk? En groen gat van bomen en wat huizen en mensen? Dat zei Dolf Brouwers rond 1990 in een van zijn uitzendingen als “parlementair medewerker” voor de Vara.

Haagse Post over Zeist

Het feit dat ik er woon maakt het lastig een objectief oordeel te schetsen (maar ik probeer het toch). Anderen doen dat ook, zo was er vorige week een artikel in de Haagse Post. Zeist werd daarin door de befaamde journalist Matt Dings neergezet als oase van verlichting, tolerantie, duurzaamheid en Antroposofie. Daarnaast werden ook elementen ingebracht als ingetogen deftigheid. Het stuk ging over Zeist maar op basis van de erbij horende foto’s lijkt het er op dat Driebergen model heeft gestaan. Het beeld dat de HP schetst is niet onwaar maar wel overtrokken.

Dorine Wiersma over Zeist

De cabaretière Dorine Wiersma heeft ook haar mening over Zeist. Ze woont hier sinds kort en verbaast zich over de grote verzameling aan wichelroedelopers, aardstralenmeters, kruidenvrouwtjes, heksen en soortgelijk volk. Ze laat dat contrasteren met de keurige woonwijk met rijtjeswoningen van 249.000 euro in Zeist west, waar ze tussen woont. Op 24 september as. staat ze met haar voorstelling in Theater FIGI. Zie haar filmpje op http://www.dorinewiersma.nl
opgenomen in Zeist-west.

Is Zeist lullig?

Daarnaast is er voor Zeist nog een zweem van vermeende lulligheid. “Zeist, wat kan daar nu aan de hand zijn” hoor ik weleens iemand verzuchten. Een soort van lulligheid die ook plaatsen als Voorschoten, Baarn, Voorburg, Soest, Rijswijk, Heerhugowaard kenmerken. Te groot voor servet en te klein voor tafellaken. Daarnaast is er het ontbreken van specifiek profiel en soms de ligging nabij een grote stad. Een soort van overbodigheid die afstraalt op haar bewoners.

De inmiddels beruchte ex burgemeester van Schiedam, Verver, was voorheen burgemeester van Voorschoten. Een onbestaanbare combinatie, dunkt me. Net als een bericht over hooligans uit Baarn me wat doen glimlachen met enig dedain.

Toch past Zeist in dat rijtje niet thuis. Zeist heeft wel degelijk een specifiek profiel. Het profiel van de ingetogen deftigheid met daaromheen flarden van groen, antroposofie en mainstream.

Sociaal geografisch en stedenbouwkundig

Zeist is geen Deventer, Hilversum of Gouda waar de huizen zich aan elkaar geregen zien in een meervormige stenen contour. Er zijn in Zeist enclaves, zowel stedenbouwkundig als sociaal. Zeist is een verzameling van de kernen en wijken tussen groene gebieden, Austerlitz (doorsnee/spruitjes/eigenstandig anarcho), Huis ter Heide (gedifferentieerd), Den Dolder Noord (volks/gewoon), Den Dolder zuid (elite), Bosch en Duin (elite), het oude centrum (mix), Vollenhove (stadsnomaden/allochtonen/yuppen), Verzets- en Indische buurt (spruitjes/doorsnee), Hoge Dennen (elite), Kerckebosch (stadnomaden/allochtonen/ antroposofen) en Zeist west (mix van dit alles). Zeist grenst aan bos en aan weide, raakt bijna de A12 en loopt naar het noorden tot bijna Soestdijk.

Er wonen in de wijken verschillende soorten mensen. Er is de tennis- en hockeywereld, waar naar mijn schatting ongeveer 15% toe behoort. Er zijn ook duivensportverenigingen, voetbalverenigingen, korfbalverenigingen, een atletiekvereniging. Er is een boedhistisch centrum, er zijn Tamils, een Tamilvereniging, er zijn Hernhutters. Zeist kent ook 3500 inwoners van Marokkaanse origine. Al die groepen vermengen zich maar in beperkte mate. Een Marokkaanse hockeydame met antroposofische neigingen kom je niet snel tegen, net als een Tokkie op de Vrije school of een Duivenmelker die actief is binnen Groen Links.

Een mooi moment is de Koninginnedag. Om 09.00 uur komen de Christelijken en traditionelen naar de Aubade. Om 10.30 uur de welgestelden, die rust willen en genoeg in hoofd en om handen om de middag zonder vermaak door te komen. Om 12.30 uur komt de mainstream en na 14.30 uur melden zich de mensen met trainingspakken en leggings (van voor de leggingmode 2010).

De mensen uit Zeist komen overal vandaan. De twee hoofdstromen zijn de autochtone Zeistenaren en de HBO en universitair geschoolden die na een studie in Utrecht in deze regio zijn blijven hangen voor werk en later ook woonruimte.

Politiek/Godsdienst

In politieke zin is de combi D66 en Groen links sinds kort tamelijk dominant en hebben VVD (nog wel net de grootste partij) en CDA (tijdelijk?) iets naar de achtergrond gedwongen. Met linksheid heeft dat niet zoveel te maken, al was de PvdA 5 jaar geleden de grootste partij bij de gemeenteraadsverkiezingen. Ik zie het eerder als een (modern/ingetogen/deftige) reflex van behoudzucht van het goede, het groene, het bestaande. Geen hoogbouw, geen nieuwe wegen, geen uitbreiding. De groenheid van Zeist is heilig. Het politieke klimaat kent al vele jaren een rustig/stabiele onderstroom, kleine strubbelingen ten spijt. Ook de cultuur op het gemeentehuis is stabiel en positief en zelfs licht innovatief.

Er is een katholiek volksdeel dat begin vorige jaar heeft moeten strijden voor erkenning. Het is wat kleiner dan het Protestantse deel. Mijn dochter is door ons naar een RK school De Griffel gestuurd, juist omdat hier geen van de genoemde groeperingen dominant is, ze komen allemaal voor, van tokkie tot elite. Daarnaast is er een veelheid aan kleine geloofsgemeenschappen.

Toeristen/winkelstad

Er zijn toeristen zelfs. Het modern statige hotel FIGI zit elk weekend vol met weekendarrangementgasten. Mensen die wandelen en fietsen door de omgeving, het Zeister Slot bezoeken en de bioscoop en de restaurants. Zeist is een soort Chartres zonder kathedraal, een Baden Baden, zonder Zwarte Woud, een Leuven zonder Universiteit. Zeist heeft geen specifiek centrum, geen hoofdplein. Er is een winkelstratencarré van Voorheuvel, Eerste Hogeweg, Slotlaan en Steijnlaan. De Slotlaan is uniek, een 500 meter lange winkelstraat met aan beide zijden brede troittoirs. Er is het nieuwerwetse winkelplein Belcour, zonder al te veel horeca. Op de kruising Het Rond/Slotlaan zijn rond het fraaie gemeentehuis vier fraaie terrassen met dito horecagelegenheden, met deels uitzicht op de historische zichtas, die loopt van het Zeister Slot tot het eind van de Slotlaan. Op zonnige dagen heeft dit deel van Zeist, door die terrassen enige mediterrane allure. Er is ruimte voor iedereen, mainstream bij Le Baron, zakenmensen en toeristen bij FIGI, nouveau riche en zakenmensen bij Hermitage en bovengemiddeld (hoog gehalte ZZPers en social media adepten) bij Lokaal Victoria.

Werk/verkeer

De mensen werken in Zeist vooral in de zorg (Altrecht, Diaconessenziekenhuis en vele verzorginghuizen) en dienstverlening (PGGM, VNZ, KNVB, ACHMEA). Er zijn jeugdgevangenissen/inrichtingen als Den Engh, Lindenhorst, detentiecentrum en Eikenstein. Er komen meer mensen dagelijks in Zeist werken dan dat er Zeist uitrijden. Vooral de spoorwegovergang bij Driebergen Zeist is een probleem. Rond 2017 komt er een tunnel, die er eigenlijk in 1990/1995 al had moeten zijn.

Sport

Op sportgebied speelt Zeist helaas geen hoofdrol. De voetbalvereniging Jonathan is gedegradeerd uit de tweede Klasse zaterdagvoetbal. In andere sporten spelen Zeister verenigingen ternauwernood een rol in de middenmoot. De volleybalvereniging CITO stijgt daar soms net iets bovenuit en dit jaar is hockeyclub Schaerwijde Zeister trots in de hoofdklasse.

Ietwat terughoudend

De Zeistenaar is geen feestvierder in het openbaar gebied. Er wordt druk gefeest in de kantines van de sportverenigingen, bij buurtbbqs en door de jeugd in het horecagebied Tweede Dorpsstraat. Zeist is geen Vianen of Wijk bij Duurstede, waar buitenevenementen veel volk trekken. Het jaarlijkse Shantyfestival trekt inmiddels redelijk bekijks en er is een centrummanager die bezig is met het aantrekkelijker maken van het centrum. Wanneer de Zeistenaar voor vermaak de straat op gaat is het voornamelijk naar de gratis voorstellingen in het mooie openluchtheater.

Conclusie

Zeist is meer dan een groen gat of een antroposofische enclave. Het is tegenwoordig een min of meer gemiddelde gemeente, waar die gemiddeldheid zich niet direct toont maar een som is van de zeer gefragmenteerde veelkleurige delen.

In de beperktheid van de mezelf gegunde ruimte (een buitenstaander moet niet meer dan 1000 woorden hoeven lezen) moest ik een selectie maken in zowel items als voorbeelden. Ook de typologieën zijn ten behoeve van de beeldvorming soms iets kort door de bocht.

Advertenties

Over renescheffer

Twitteraar, blogger, Italie, Spanje, Vitesse, FC Wageningen, columnist, Vkblog. Zeister Magazine, Male model, PvdA, voetbal, reizen, ambtenaar, eten, politiek, Zeist.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

18 reacties op Het ultieme blog over “Zeist”

  1. Reine jRagolo zegt:

    ==Zeist is geen Vianen of Wijk bij Duurstede==
    Neen het draagt de ingetogen protestantse houding, die van de Hernhutters, stichters van de kern nog steeds uit.

  2. Theo Balvers zegt:

    Met zeer veel interesse gelezen. Ik ken Zeist al vanaf de 50’s en voor mij was het lang een deftig dorp in een groene setting. Jouw omschrijving van ingetogen deftigheid kan ik navoelen. Zeist lijkt me qua voorzieningen uitstekend om te wonen, alhoewel de ringslangen oprukken…

  3. Mooi gedaan, Rene Scheffer! Ik mis alleen de criminaliteitscijfers. Die waren traditioneel nogal hoog in Zeist. Hoe komt dat?

    • renescheffer zegt:

      Dat klopt. Redenen van dit vraagt veel uitleg en past niet in het kader van dit blog.
      Wel is er een positieve tendens ingezet.
      Vorig jaar 13% minder aangiften en 34 % minder overlastmeldingen.

  4. Toen ik 15 was en op st Louis zat, bij de stichtse rotonde Amersfoort, werkte ik in het weekend bij hotel Wapstra Driebergen-Rijsenburg. Misschien bestaat dat nog?
    Later woonde mijn halfbroer in Driebergen zijn koters kwamen in de lokale politiek.
    Heet slecht trouwens.Zij betaalden die zigeuners f600.000 om op te rotten, waarna ze weer terug kwamen.
    Driebergen was het dorp met kapsones.Daar kwamen de gegoede burgers, die geen geld hadden voor Zeist en zich te goed voelden voor Soesterberg.
    Maar in alle buitengebieden waren de mooie villa’s van de echt rijken.
    verscholen in de bossen, prachtige omgevingen maar rijdbaar naar bewoonde wereld.
    En soms uitzonderingen, zoals Langelaan, oorspronkelijke eigenaars van Bronswerk Amersfoort, met een gigantisch prachtige villa “de Wachter” in Amersfoort, gingen naar een kleine bungalow in Huis ter Heide.
    Soesterberg, Zeist en dat soort dorpen hebben altijd welgevaren bij de amerikaanse basis in Soesterberg; die amerikanen moesten binnen een bepaalde afstand van de basis wonen en waren goed voor een behoorlijke omzet.
    Maar als je naar Figge gaat, dan kan je je een heleboel permiteren…

  5. Maar toen waren die dorpen drukker.
    De weg naar utrecht liep door soesterberg en Zeist heen.

  6. Theo Balvers zegt:

    Mijn neef Bert is er op 55-jarige leeftijd vermoord…

  7. De reden dat Zeist geen echt centrum heeft is simpel: er was er ooit een, maar die was gerelateerd aan de doorgaande weg.
    Die werd stil gelegd; verkeer Utrecht–Amersfoort gaat buitenom.
    Vandaar dus.

    P.s.: de uitbater van een duur restaurant/hotel uit Zeist was hier; ik geloof van Figi; binnekort zet ik hem hier voor de rechter voor oplichting.

  8. baruman zegt:

    Ik woonde en werkte ooit in Zeist. Twee voorvallen herinner ik mij: de grote brand bij de Hernhutters en mijn flatje “Vollenhoven”. Destijds werd dit gebouw het grootste/langste woongebouw van Europa genoemd.
    In onze tijd sprong een man van de 12e verdieping naar beneden, “zeilde” tot onze ontzetting langs ons keukenraam. Mijn vrouw dacht aanvankelijk dat het een kartonnen doos was, ging op de galerij kijken en heeft het beeld dat ze zag nooit meer vergeten. Nog weken lang gingen mensen kijken naar de plek (een deuk) in het trottoir. Men wist niet dat die deuk er altijd al zat, was gewoon een verzakking……

  9. Wat betreft slangenprobleem: zet egels uit.Zijn vriendelijke beesten, jagen ook op muizen en kleine ratten.

  10. paco zegt:

    Een dorp met potentie

  11. m.janszen zegt:

    Z eist is mijn jeugd een heerlijke tijd

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s